“Fukuşima” AES-i yoxsa “Metsamor” AES-i daha təhlükəlidir ?!
Martın 11 də baş verən Yaponyadakı 8.9 balında Zəlzələ və Sunami , ardından isə Fukuşima AES-ində baş verən yanğınlar neçə günlərdir Dünya medyasının əsas başlığına çevrilib. 1971 ci ildə fəaliyətə başlayan Dünyanın 25 ən böyük AES-indən biri olan ”Fukuşima” AES-də baş verən yanğınlar regional ölkəri üçündə 1 № təhlükə mənbəyi olaraq qalır.
Yaponiyada baş vermiş sonuncu zəlzələ AES-in seysmik cəhətdən aktiv olan ərazilərdə təhlükəli olduğunu qabarıq şəkildə göstərdi. Əgər bu məsələdə Yaponiya kimi bir ölkədə şok effekti yaratdırsa , onda Ermənistan kimi ölkələri haqqında necə düşünmək olar ? “Metzamor” AES 1970-ci illərdə Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərindən 25 km qərbdə yerləşən Metzamor şəhərində inşa edilib. Bu AES-in tərkibində müxtəlif nüvə reaktorları ilə inşa edilib. 2016-cı ildə AES-ın istismar müddəti başa çatacaq.Metzamor AES-i 11 bal gücündə zəlzələ riski olan ərazidə yerləşir. Metzamor AES-nin konstruksiyası Bolqarıstan və Slovakiyada olan AES konstruksiyaları ilə eynidir
Dünya Bankının hesabatına göre, zəlzələ və sunami sonrası Yaponyanın yenidən bərpasına 250 milyar dollara gələ bilər.
Azərbaycan milli istiqlal hərəkatının və təkcə türk ellərində deyil, bütün islam aləmində ilk respublika üsul-idarəsi olan Azərbaybaycan Demokratik Respublikasının təməl daşını quran, sonralar ömür yolu, həyatı zəngin və keşməkeşli hadisələrlə dolu bir dastana çevrilən, xalqımızın ölümsüz lideri Məhəmməd Əmin Axund Hacı Molla Ələkbər oğlu Rəsulzadə 1884-cü il yanvarın 31-də Bakının Novxanı kəndində anadan olmuşdur. Atası din xadimi olsa da, həyata açıq gözlə baxmış, məktəb yaşına çatmış oğlunu şəriət dərslərini yox, dünyəvi elmləri öyrənməyə yönəltmişdir. Onun, oğlunu məşhur pedaqoq S.M.Qənizadənın (1846-1942) müdir olduğu ikinci “Rus-müsəlman” məktəbinə qoyması gələcək mütəfəkkirin taleyində böyük rol oynamışdır. Buranı bitirdikdən sonra M.Ə.Rəsulzadə öz təhsilini Bakı texniki məktəbində, rus dilində davam etdirmişdir. Onun inqilabi fəaliyyətinin ilk illəri də məhz bu dövrə təsadüf edir. 1902-ci ildə on yeddi yaşında olan M.Ə.Rəsulzadə “Müsəlman gənclik təşkilatını yaratmışdır (“Azərbaycan türk kultur dərgisi”, Ankara No269, 1989-cu il, səh.49). Bu XX əsrdə Azərbaycanda rus müstəmləkə üsul-idarəsinə qarşı gizli mübarizə aparan ilk siyasi təşkilat idi.Bir az sonra “Müsəlman demokratik “Müsavat” cəmiyyəti” adı ilə gizli fəaliyyət göstərən bu təşkilatın bir qolu da İranda qurulmuş və burada başlanmış məşrutə inqilabına istiqamət verici rəhbər qüvvəyə çevrilmişdir. M.Ə.Rəsulzadə ədəbi yaradıcılığa da bu illərdə başlamış, “Müxəmməs” adlı ilk “Şərqi Rus” qəzetində (1903-cü il No20) çap olunmuşdur. 1904-cü ilin axırlarında “Müsəlman demokratik “Müsavat” cəmiyyəti”nin əsasında RSDFP-nin Bakı komitəsinin nəzdində “Müsəlman sosial-demokrat “Hümmət” təşkilatı” yaradılmışdır. Bu təşkilatın baniləri Mir Həsən Mövsümov (1882-1907), Məmməd Həsən Hacınski (1875-1931) və Məhəmməd Əmin Rəsulzadə olmuşlar. (“Бакински рабочи” qəzeti, No60, 18 mart, 1923-cü il). M.Əzizbəyov, N.Nərimanov, S.M.Əfəndiyev və başqa görkəmli inqilabçılar da 1905-ci ildən bu təşkilatın üzvü idilər. Təşkilatın “Hümmət” adlı qəzeti də nəşr edilmiş, (1904-1905-ci illər, cami 6 nömrə), qəzetin əsas naşirlərindən biri də M.Ə.Rəsulzadə olmuşdur. Lakin hələlik onun bir nömrəsi də tapılmamışdır.
